Hava Nedir ? Torricelli Deneyi

gölge

Atmosfer, yer küresini, yada herhangi bir gök cismini çepeçevre kuşatan bir gaz tabakasıdır. Değişik gazların değişik oranda karışımından meydanagelen bu tabakaya biz HAVA deriz. Hayatın  bütün biçimleri için vazgeçilmez bir eleman olan oksijen, havada %21 oranında bulunur. Temel bir yapıcı olan Azot’un havadaki oranıysa %78′dir.

Yer küresini kuşatan havada en çok bulunan gaz Azot olmasına rağmen, ne insanlar, ne hayvanlar, ne de bitkiler, bu gazdan doğrudan doğruya yararlanamaz. Bu durum, tabiatın en garip ve anlaşılamayan noktalarından biridir. Biz, bir Azot Denizi içinde yaşarız ve ömrümüz boyunca günde 1000 litre Azot’u akciğerlerimize çekeriz ama onun bir gramından bile fayda sağlayamayız. Halbuki bir insanın günlük Azot ihtiyacı 8 gr.’dır.Biz bu miktarı besin maddelerinin içinde bileşik durumunda bulunan Azot’tan sağlarız.

Hava Basıncı

Havanın da bütün öteki maddeler gibi bir ağırlığı vardır. Bir metre küp havanın, 0 derecede ve deniz yüzeyinde ağırlığı yaklaşık olarak 1,293 kg’dır. Havanın yer yüzeyinde bir ağırlığı olduğuna göre, onun bu ağırlığının her şey üzerine etki yapacağı da bir gerçektir. Biz bu ağırlığa ATMOSFER BASINCI deriz.

Atmosfer basıncını ilk bulan ve ölçen, Galilei’nin öğrencisi olan Evangelista Torricelli (1608 – 1647) dir. 1642 yılında Floransa’lı kuyucular, ufak bir tepe üzerinde bulunan Floransa Dükü’ne ait saraya su çıkarmak için pompa yapmışlardı. Ama bütün uğraşmalarına rağmen suyu 10 metreden daha yukarıya çıkaramıyorlardı. Bu olay Galilei’ye anlatışmıştı. Ünlü bilgin, bu problemi çözmek için uğraşmış, ölümüne yakın öğrencisi Torricelli’ye durumu anlatarak bunun üzerinde uğraşmasını istemişti.

Torricelli, suyun 10 metreden daha yukarıya çıkmamasının nedenini araştırdı. Sonunda buna havanın sebep olabileceğini düşündü.

ESRARIN ANAHTARI: CİVA

Torricelli, bu teorisini ispatlamak zorundaydı. 1643 yılında deneyini sudan 16,596 defa daha ağır olan civa ile yapmayı düşündü. Teorisi doğru ise civanın sudan 13,59 defa daha az bir yüksekliğe yani 76 santimetreye çıkması gerekirdi.

Torricelli. 1 santimetre çapında ve 1 metre uzunluğunda bir ucu kapalı cam bir tüp aldı. İçini civayla doldurdu. Ağzını başparmağıyla kapatarak, başaşağı, civa dolu bir kaba daldırdı. Sonra parmağını tüğün ağzından çekti. Tüpün içindeki civa, onun önceden düşündüğü gibi 76 santimetreye kadar indi ve orada kıpırdamadan durdu. Neden durmuştu? Çünkü civa sütununu bu yükseklikte tutan, havanın çanak içindeki civa yüzeyine binen ağırlığıydı. Tüğün boş kalan bölümünde hava bulunmadığı için orada bir ağırlık söz konusu değildi.  Bu Atmosfer Basıncının 76 santimetrelik bir civa sütununa eşit olduğunu gösteriyordu. 1 santimetreküp civanın ağırlığını bilen Torricelli için bu basıncı gram olarak bulmak hiç de zor değildi. 76 rakamını (1 santimetrekarelik tüpün içindeki civanın santimetreküp değerinden ifadesidir) 13,59′la ( 1 santimetreküp civanın gram olarak ağırlığıdır) çarparak, yaklaşık olarak 1 santimetrekare üzerinde 1033 gram yani 1,033 kg lık bir basınç olduğu sonucunu çıkardı.

Şurasını belirtmek gerekir ki bu basınç deniz düzeyindeki basınçtır ve yükseldikçe azalı. 4000 Metre bir yüksekliğe çıkarsak 4000 metre den sonraki hava tabakasının ağırlığını düşünmek doğru olur.

Tabiatın Kusursuz Dengesi

İnsan da bir basıncın etkisinde kalır mı ? Kalır. Vücudumuzun yüzeyi 15,000 santimetrekare dir . Bu da bizim 15,000 kilogramlık yani 15 tonluk bir hava ağırlığını kaldırdığımızı gösterir. Ama insan bu yük altında ezilmez. Neden mi ? Çünkü Solunum yapar. Ağız ve burnumuzdan içimize çektiğimi hava, solunum sistemimiz yoluyla kanımıza girerek kaslarımıza kadar gider. Böylece insan vucudu içinde de dışındakine eşit bir basınç meydana gelir. İşte bu <<KUSURSUZ DENGEDİR>>

gölge
Yorum Yaz
Ad Soyad:
Yorum:

gölge

Benzer Yazılar

1. Milli Güvenlik Nedir ? Toplumların gelişmesi, devlet haline Gelmesi ve yetersiz kaynakların paylaşımında rekabetin yaşanmasıyla birlikte, devletlerin... 
ELEKTRİK NEDİR ? Elektrik iki türdür.Statik elektrik ve Dinamik elektrik.Yaklaşık 2000 yıl kadar önce,Yunanlı bilgin Thales Kehribarın kumaş... 
Torrent nedir ne değildir size anlatmak istedim. Torrent teknolojisi bir paylaşım teknolojisidir. normalde internet üzerinden bir dosya indirmek istediğinizde... 
Bütün yaz boyunca inim inim inleten sıcaklar birden yurdu terketti. En azından İstanbul’da inim inim inledik. Bütün yaz boyunca sıcak geçirdik... 
gölge

Çeşitli Yazılar

Anonim Türk Şiiri Söyleyeni belli olmayan ürünlerden oluşan ve dilden dile dolaşarak halka mal olan şiirlerdir. Mani, türkü ve ninni bu edebiyattaki... 
Aşk,tanımı olmayan bir duygudur.Üzüntüyü tanımlarsın,sevinci tanımlarsın,ama aşkı tanımlamak mümkün değildir.Çünkü üzüntü ortaktır,sevinç... 
Kitapların çoğaldığı ve fiatlarının ucuzladığı Yakınçağ’da özel bir kitaplık kırmak zevkinden uzak birçok kimse görülür. Kitapların... 
Türkiye’ de muhalefetin sürekli söylediği hükümeti cezalandırma söylemine cevap genelde Sandıkta Cezalandırabiliriz yanıtının saçmalığından... 
gölge