Liseler İçin Osmanlı Tarihi – 1

gölge

XIV. YÜZYIL BAŞINDA YAKIN DOĞU V

Akdeniz’in doğu kıyısındaki ülkelerle (Suriye, Lübnan, Filistin, Mısır), Ürdün’ün oluşturduğu bütüne, Yakın Dogu adı verilir. XIV. yüzyıl başında, Yakın Doğu’nun en güçlü devleti, Memlükler idi. Memlükler, uzun yıllar Haçlılar ve Moğollarla sava­şarak, Yakın Doğu’nun tümüne egemen oldular. Memlükler, uzun yıllar bu bölgede güçlerini devam ettirdiler. Abbasî halifesinin Mısır’da bulunması, Memlüklere, İslâm dünyasında, dinî yönden üstünlük sağlıyordu. Memlüklerin amacı, bu durumdan ya­rarlanarak, bütün Müslümanları, Memlüklerin çevresinde toplamaktı.
XIV. yüzyıl başında Yakın Doğu, ekonomik yönden dünyanın en önemli bölgesi durumundaydı. Hindistan’dan başlayan ve Mısır ile Suriye limanlarında sona eren “Baharat Yolu”, Memlûk topraklarından geçiyordu. Bu durum, Memlüklere ekono­mik yönden büyük fayda sağlamaktaydı.
XIV. yüzyıl başında Yakın Doğu’nun durumunu gözden geçirirken, Anadolu’nun durumuna da kısaca değinmek gerekir. Bu yüzyılın başlarında Anadolu’da şu devlet­ler bulunuyordu:
a) Türkiye Selçukluları Devleti
b) İlhanlılar
c) Bizans İmparatorluğu
d) Trabzon Rum İmparatorluğu
Bu devletlerden Türkiye Selçukluları Devleti, 1243 Kösedağ Savaşı sonrasın­da, İlhanlılara bağımlı hâle gelmişti. XIV. yüzyılın başında Türkiye Selçukluları Devle­ti, siyasî ve askerî gücünü tamamen kaybetmiş durumdaydı. Moğolların önünden kaçan Türkmenler, sınır bölgelerinde toplanmıştı. 1308’de Sultan D. Mesut’un ölü­müyle Türkiye Selçukluları Devleti sona erdi. İlhanlılar, bundan sonra Anadolu’yu genel valiler vasıtasıyla yönetmeye başladılar. İlhanlıların etkili olamadığı sınır bölge­lerinde yaşayan Türkmenler, birçok beylikler kurdular. 1336’da İlhanlılar Devle­tinin sona ermesiyle, Türkmen beylikleri bağımsız duruma geldiler. Bu beylikler, bir süre sonra, Türkiye Selçukluları Devleti’nin yerini almak amacıyla, aralarında müca­deleye başladılar. Başlangıçta en güçlü beylikler Karamanoğullar, Candaroğulları ve Germiyanoğulları idi.
Bizans İmparatorluğu, XIV. yüzyıl başında Anadolu’daki topraklarının çoğunu kaybetmiş olup, Trabzon Rum İmparatorluğu ise, bu yüzyılın başında İlhanlılara bağ­lı durumda bulunuyordu.

XIV. Yüzyıl Başında Avrupa

XIV. yüzyıl başlarında Avrupa devletleri henüz siyasî birliklerini gerçekleştireme­mişlerdi. Bütün Avrupa’da derebeylik (feodalite) rejimi hüküm sürmekteydi. Ancak, Fransa ve İngiltere, siyasî birliklerini kurma yolunda önemli adımlar atmışlardı. Bu yüzyılın başında Avrupa’nın en güçlü devleti, Kutsal Roma Germen İmparatorluğu idi. Siyasî birliğin bulunmadığı İtalya’da; Napoli Krallığı, Papa Hükümeti, Venedik ve Ceneviz cumhuriyetleri ile Floransa Dükalığı; Doğu Avrupa’da ise, Lehistan ve Maca­ristan krallıkları bulunmaktaydı.

XIV. yüzyıl başlarında Avrupa siyasî tarihinde en önemli devletler, İngiltere ve Fransa idi. 1337 yılında İngiltere ile Fransa arasındaki “Yüzyıl Savaşları”, XIV. yüzyıl­da Avrupa’da meydana gelen en önemli siyasî ve askerî olaydır. Başlangıçta İngilizle­rin başarılar elde ettiği bu savaşlar, Fransa’nın üstünlüğü ile sona erdi.

XIV. yüzyılda Avrupa’da ortaya çıkan diğer bir önemli olay, güçlü monarşik yöne­timlerin kurulmaya başlanmış olmasıdır. Monarşik yönetimlerin kurulması, dinî ikti­darı ve Hristiyanlığın birleştirici gücünü sarstı. Papaya ve kiliseye karşı muhalefet ha­reketleri başladı. Lâtince olan İncil’in, millî dillere çevrilmesi gerektiği ileri sürülmeye başlandı. Bütün bu hareketler, gelecekte “Reform hareketleri”nin ortaya çıkması­na neden oldu.

XIV. yüzyılın başlarında Balkanların durumuna bakacak olursak; Balkanlarda da siyasî yönden birlik yoktu. Bizans İmparatorluğu, Balkanlar üzerindeki denetimini kaybetmişti. İmparatorların hiçbir güçleri ve nüfuzları kalmamıştı. İmparatorluk ma­kamında devamlılık yoktu. Generaller, imparator olmak amacıyla sürekli isyan et­mekteydiler. Şehir ve kasabaları yöneten tekfurlar, merkezî yönetimi dinlememektey­diler. Halk, tekfurların baskısından, vergilerin ağırlığından yakınır durumdaydı.

XIV. yüzyılın başlarında Balkanlarda bulunan başlıca devletler şunlardı: Bulgar Krallığı, Sırp Krallığı, Arnavut, Bosna, Hersek, Eflâk ve Boğdan beylikleri. Bunların içinde en güçlü olanı, Sırp Krallığı idi. Balkanlarda, siyasî birlik olmadığı gibi, dinî bir­lik de yoktu. Bulgarlar, Sırplar, Ortodoks; Bosnalılar ve Hersekliler Bogomil mezhe­bine mensup; Macarlar, Cllahlar ve Hırvatlar Katolik idiler. Bu arada, Macarlar ve Ve­nedikliler, Balkanları ele geçirme çabasındaydılar. Ancak, Katolik olmaları ve Orto­doks olan Balkan milletlerini Katolik olmaya zorlamaları, bölgede siyasî ve dinî çatış­malara neden olmaktaydı.

Liseler İçin Osmanlı Tarihi Kitabı – Kemal Kara

Kaynak göstermeden sitenizde kullanmayınız lütfen..

gölge
Yorum Yaz
Ad Soyad:
Yorum:

gölge

Benzer Yazılar

KARDEŞLER ARASI TAHT KAVGALARI a) Ankara Savaşı Sonrası Ankara Savaşı’nda Osmanlı ordusu yenilmiş, Anadolu beyleri eski topraklarına sahip... 
Ankara Savaşı’nın Sebepleri 1370 yılında Belh şehrinde hükümdar ilân edilen Timur, kısa zamanda İran, Kaf­kasya, Irak ve Azerbaycan’ı... 
ANADOLU’DA SİYASÎ BİRLİĞİN KURULMASI 1. Murat Döneminde Anadolu’daki Faaliyetler I. Murat, hükümdar olduktan sonra ilk seferini Ankara... 
Yıldırım Bayezid Döneminin Siyasi Olayları I. Murat’ın Kosova’da şehit olması üzerine, devlet adamlarının ittifakıyla, yerine,... 
gölge

Çeşitli Yazılar

TÜRK TİCARET DONANMASININ  KISA TARİHİ   Türk Ticaret Donanması , yelkenli çağından makineli taşıtlar çağının 1827 de tersane için satın... 
Firmamız ALTAN YAY 10 yılı aşkın bir süredir yay sektöründe faaliyet göstermektedir. Yay üretimi konusunda geniş bir yelpazeye sahip olan firmamızda,... 
Yaylalarda ve yüksek yerlerde GPRS servisleri çekmiyor dolayısıyla da iletişim kurmakta imkansız oluyordu. Aynı zamanda sabit telefon olmadığı... 
Türkiye’de askerlerle ilgili son zamanlarda sürekli haberler çıkmaktadır. Daha önceleri hükümet tarafından sürekli eleştirilen, karalanan,... 
gölge