Amerika Birleşik Devletleri’nin Kafa Karıştıran Yapısı

ABD, Kuzey Amerika kıtasında yer alıp Kuzeyde Kanada, Güneyde Meksika ile sınırlanan yüzölçümü bakımından dünyanın en büyük devletleri arasında yer alan federal bir devlettir.

Amerika Birleşik Devletleri’nin İdari Yapısı

Amerika Birleşik Devletleri, idari olarak bir federal bölge (Washington, DC [Başkent]), 50 federe-devlet/eyalet, 5 özerk bölge yani 5 bağımlı devlet ve Washington’dan yönetilen 9 toprağa ayrılır. Washington’dan yönetilen 9 toprak küçük ada ya da adalar grubundan oluşur. Bu toprakların çoğunda yerleşim yoktur. Ya askeri üst olarak kullanılır ya da stratejik olarak elde tutulur.

 

ABD’ye Bağlı Özerk Bölgeler
Amerikan Samoası
Guam
Kuzey Mariana Adaları
Porto Riko
ABD Virjin Adaları

 

ABD’nin asıl federal yapısını oluşturan 50 federe devlet yani 50 eyalet kendi içerisinde ayrı ayrı, bir yasama organı meclise (Nebraska hariç; Nebraska iki meclise sahiptir.), bir yürütme organı hükümete ve bir yargı organına sahiptir. Ayrıca eyaletlerin kendi başkentleri de vardır. Bunun yanı sıra ABD, iki meclisli federal bir yasama organına, federal bir hükümete ve federal bir yargı sistemine de sahiptir.

 

 

Washington’dan Yönetilen Topraklar
Baker Adası Howland Adası Jarvis Adası Johnston Atolü Wake Adası
Midway Adası Navassa Adası Palmyra Atolü Kingman Resifi

 

Ülkenin tamamını ilgilendiren savunma, dış politika vs. gibi olaylar federal organları ilgilendirirken yerel çaptaki olaylar, yerel mahkemeler ve organların idaresine bırakılır. ABD’de eyalet yasaları federal anayasaya uygun olmak kaidesiyle birlikte eyaletler arasında değişiklik gösterebilir. Örnek olarak Fuhuş, ABD’de sadece Nevada eyaletinde yasaldır diğer tüm eyaletlerde yasadışıdır. Eyalet yasalarının birçok maddesi federal anayasadan kopyalanmıştır.

büyük-birlik-bayrağı
Şekil 1.0:ABD’nin genişlemesi(Kaynak: Vikipedi)

Amerika Birleşik Devletleri Bayrağı ve Tarihi

Başlangıçta federasyon, İngiltere’den bağımsızlığını kazanan 13 koloniden oluşuyordu. 1776’da toplanan Kongre 4 Temmuz günü bağımsızlığını ilan etti. 13 İngiliz kolonisinin birleşmesiyle kurulan federasyon daha sonra farklı tarihlerde diğer koloni ve devletlerin de federasyona katılmasıyla federasyon, günümüzdeki yapıya kavuşmuştur.

 

Amerika Birleşik Devletleri Eyaletleri
Alabama Alaska Arizona Arkansas Maine
Colorado Connecticut Güney Dakota Louisiana Delaware
Florida Georgia Güney Karolina Hawaii Idaho
Illinois Indiana Iowa Kaliforniya Kansas
Kentucky Michigan Kuzey Karolina Minnesota Mississippi
Maryland Nebraska Kuzey Dakota Missouri Montana
New Hampshire Nevada Batı Virginia New York Ohio
New Mexico New Jersey Massachusetts Pensilvanya Virginia
Teksas Oklahoma Oregon Vermont Washington
Utah Tennessee Rhode Island Wyoming Wisconsin

 

Amerikan bayrağındaki altısı beyaz yedisi kırmızı olan 13 şerit başlangıçtaki 13 koloniyi ve sol üst köşedeki mavi zemin üzerindeki 50 beyaz yıldız 50 eyaleti temsil eder. Buna bağlı olarak Amerikan bayrağındaki yıldız sayısı her zaman 50 değildi. Başlangıçta Amerikan bayrağında 13 yıldız bulunuyordu. Birlikteki eyaletlerin sayısı zamanla arttığı gibi Amerikan bayrağındaki yıldızların sayısı da zamanla artmıştır.

buyuk-birlik-bayragi amerikan-bayraklari
Amerika kıtasına yerleşen ve koloniler kuran İngilizler kolonilerde doğal olarak kendi bayraklarını kullandılar. 1603 tarihinde İngiltere ve İskoçya’nın birleşmesiyle Büyük Britanya Krallığı kuruldu. Birleşik Krallık 3 yıl sonra(1606) ortak bir bayrak kullanmaya başladı ve tabi ki koloniler de bu yeni bayrağı kullanmaya başladılar. 1775’e gelindiğinde bazı haklar kazanan ve özerk yapıya kavuşan koloniler Britanya bayrağı ile günümüzün Amerikan bayrağını birleştirerek Büyük Birlik Bayrağı denen bayrağı kullanmaya başladılar. Bir yıl sonra bağımsızlığını ilan eden koloniler bir yıl daha bu bayrağın kullandılar.

Bağımsızlıktan bir yıl sonra ise daha bağımsız bir bayrak olan günümüz Amerikan bayrağına benzer bir bayrak tasarladılar ve kullandılar. Günümüz Amerikan bayrağından farkı yıldız sayısı 13 idi. Tabi ki federasyona katılan eyalet sayısı arttıkça yıldız sayısı da arttı ve yıldız sayısı günümüzde 50’ye kadar ulaştı.

Amerika Birleşik Devletleri’nin Hukuki Yapısı

ABD federal bir cumhuriyettir; Eyaletlerinin her birinin kendi yasama, yürütme ve yargı organları olduğu gibi federal bir yasama yürütme ve yargı organlarına da sahiptir. ABD’nin yasama organı iki koldan/meclisten meydana gelir. Bunlar Senato ve Temsilciler Meclisi’dir. İki meclisin üyeleri de halk tarafından seçilir. Senato’ya her eyalet ne olursa olsun 2 temsilci gönderir. Temsilciler Meclisi’ne ise her eyalet nüfusuna bağlı olarak farklı sayıda temsilci gönderir. Senato 100, Temsilciler Meclisi 435 üyeye sahiptir. Senato 1/3’ü 2 yılda bir olmak üzere 6 yılda bir yenilenirken, Temsilciler Meclisinin ise 2 yılda bir tamamı yenilenir. Senato ve Temsilciler Meclisi birlikte ABD’nin yasama organı Kongre’yi meydana getirir.

Amerikan başkanı aynı kişinin en fazla iki kere seçilmek şartı ile 4 yılda bir direkt halk tarafından seçilir. Amerikan başkanı hem devlete hem de federal hükümete başkanlık eder. Ve Kongreden gelen yasaları veto etme hakkına sahiptir fakat Kongre’ye müdahale edemez bu yüzden Kongre’ye karşı sorumluluğu yoktur. Ama federal Yüksek Mahkeme başkanın kararlarını engelleye bilir veya denetleyebilir.

Sonuç

Sonuç olarak ABD’de iki meclisli, iki partili (Cumhuriyetçi Parti-Demokratçı Parti), başkanlık sistemiyle yönetilen federal bir cumhuriyettir. 50 eyalet, 5 özerk bölge ve 9 deniz aşırı toprağa sahiptir.

Önerilen diğer yazılar:
Birleşik Krallık’ın Kafa Karıştıran Yapısı

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

1 Yorum Yapıldı

  1. Volkan Sarıdaş

    4 Ocak 2015 at 16:13

    eyalet sisteminin bu kadar karmaşık olduğunu bilmiyordum (Y)