Dede Korkut Hikayelerinin Önemi

Dede Korkut Hikayeleri edebiyat tarihimizin destan dönemiyle hikaye dönemi arasında yazılmış bir eserdir. Dolayısıyla bu hikayeler destansı bir özellik taşımaktadır. Hikayelerde Oğuz Boylarının kahramanlıklarından bahsedilmektedir. Tarihimize kaynaklık etmesi dolayısıyla edebi yönünün yanı sıra bilimsel bir yönü de vardır dede korkut hikayelerinin. Hikayelerin anlatım üslubu oldukça sadedir. Halk için yazılması amacıyla sade bir anlatım tarzı benimsenmiştir. Hikayelerde nazım ve nesir olmak üzere iki bölüm vardır. Nesir dediğimiz düz yazıdır. Nazım ise kopuz eşliğinde söylenen sözlerdir. Şiirsel bir biçim söz konusudur.

Sosyolog ve fikir adamı olan Ziya GÖKALP Türkçülüğün Esasları kitabında bir çok kez Dede Korkut Hikayeleri’nden bahsetmektedir. Bu hikayelerin tarihimizi ve kültürümüzü yansıttığını belirtmiştir. Sadece o değil bir çok bilim ve fikir adamı bu hikayelerin önemini vurgulamışlardır. Bu özellikleri sebebiyle bu hikayeler mutlaka okunmalıdır.

Destanda çok yetenekli ve olağanüstü becerileri olan halk kahramanının verdiği mücadeleler anlatılır. Bu mücadeleler masaldan çok destan özelliği taşırlar. Bu destan Orta Asya ve Kafkasya civarlarında geçmektedir. Hanedan beylerine methiyeler ve yergiler vardır. Dede Korkut Hikayelerinde tam 12 adet farklı destan anlatılır. İslamiyetin kabulünden önce ve sonra ki dönemde ki Türk yaşayış tarzından, dil bilgisinden ve kültüründen bilgiler doludur bu destanlarda. Dede Korkut ya da Korkut Ata Orta Asya’da halen daha bilge ata olarak kabul edilir.

Hikayelerde söylenen sözlerden bazılarını halen biz Atasözü olarak günlük yaşantımızda kullanmaktayız. Mesela kitapta geçen “Ecel vakti ermeyince can çıkmaz.” sözünü halen kullanıyoruz.

Bu destanlara Dede Korkut Hikayeleri denmesinin sebebi korkut ata tarafından söylenmesidir. Söyleyen korkut atadır fakat yazıya geçirenin kim olduğu bilinmemektedir. Fakat yazıya geçerken aslına sadık kalındığından bu eserler anonim sayılmaz korkut ataya ait sayılırlar. Şuanda mevcut olan hikayeler ilk yazılan hikayeler değildir fakat ilk yazılı hikayelere sadık kalınmıştır.

Dede Korkut’un 570 ile 632 yılları arasında yaşadığı düşünülmektedir. Bu tarihlerin Peygamber Efendimiz (S.A.V) efendimizin yaşadığı tarihler olduğundan onunla tanıştığı ve Hz. MUHAMMED’in (S.A.V) hayır duasını aldığı ve Oğuz Boyuna İslam’ı öğrettiği rivayetleri günümüzde halen yaygın olan bir inanıştır. Korkut Ata ozanların başı olarak bilinir. Oğuzların Kayı veyahut Bayat soyundan geldiği düşünülmektedir. Dede Korkut’un söylediği destanlardan dolayı hem geçmişten hem de gelecekten haber veren kerem sahibi bir evliya olduğunu söylenir. Dede Korkut hikayelerinde Türk Milleti denilince akla gelen vasıflar olan doğruluk, dürüstlük, sözünde durmak ve kutsal saydığı değerler uğruna canını seve seve feda etmek üzerinde durmuştur. Ayrıca gençlere değer veren bir bilgedir. Hikayelerinde ki kahramanlar çoğunlukla gençtir. Bu kahramanlar isimlerini bir yiğitlik gösterdikten sonra alırlar. Bu vesileyle gençlerin ailelerine ve devletine bağlı, onurlu, şerefli ve cesur olmalarını öğütler.

Dede Korkut’un mezarının tam olarak nere olduğu bilinmemektedir. Çeşitli rivayetlere göre bir gece rüyasında mezarının hazırlandığı görür ve gittiği yerde öleceği ona rüyasında bildirilir. Bunun üzerine Seyhun Irmağı’nın Aral Gölü’ne döküldüğü yerde, ırmağa hırkasını sererek orada Hakkın rahmetine kavuşur.

Dede Korkut Hikayelerinden olan Kam Küre Beg Oğlu Bamsi Beyrek destanının Bayburt ilimizde geçtiği düşünülmektedir. Bu destanda anlatılanlara en çok Bayburt’ta rast gelmektedir. Bu destanda Bayburt ili, “Parasarın Bayburt Hisarı” adıyla geçer. Beğ Böyrek’in mezarı Bayburt Kalesindeki Zindan’ın tam karşısındaki Duduzar Tepesindedir. Korkut Ata’nın mezarı ise Masat Köyü’ndedir.

Dede Korkut Hikayelerindeki 12 Destanın İsimleri

  1. Dirse Han Oğlu Boğaç Han
  2. Salur Kazanın Evinin Yağmalanması
  3. Kam Küre Beğ Oğlu Bamsi Beyrek
  4. Kaznan Beg Oglu Uraz Beg’in Tutsak Olması
  5. Duha Koca Oğlu Deli Dumrul
  6. Kanlı Koca Oğlu Kan Turali
  7. Kadılık Koca Oğlu Yegenek
  8. Basatın Tepegöz’ü Öldürmesi
  9. Begel Oğlu Emren
  10. Usun Koca Oğlu Seğrek
  11. Salur Kazanın Tutsak Olması
  12. Dış Oğuzun iç Oğuz’a Asi Olması

 

Dede Korkut Hikayeleri Özeti için tıklayın. > etiket > dede-korkut-hikayeleri-ozeti

 

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

5 Yorum Yapıldı

  1. ahmet

    1 Mart 2015 at 14:50

    kötü örnek

  2. Melisa Nazar Allı

    22 Aralık 2014 at 08:39

    çok saolun cok ama cok isime yaradı ama malesef ezberledim neyse yidene cok ama cok tsk ederim ellerinize sağlık

  3. berk güngör

    8 Mayıs 2014 at 17:22

    yorumummmmmm niyeeeee editorlr taraından yyınlanıyor

  4. berk güngör

    7 Mayıs 2014 at 17:10

    cok sağolun çok işime yaradı sağolunnnn

  5. cem

    13 Şubat 2014 at 12:44

    Dedde korkut hikayelerindeki bazı hikayelerle Yunan destanlarında anlatılan bazı hiakyeler arasında çok büyük benzerlikler vardır. bazı tarihçilere göre Yunan Odesa destenında olduğu gibi bu hikayeler Doğu’dan gelmiş ve Batılı Yunanlılar tarafından kendilerine uyarlanmıştır. Buna göre ortaya ilginç bir tespit çıkmaktadır. Türkler Anadoluya binlerce yıl önce gelmiş ve hem o zaman ki Anadolu halkları hem de Yunanlıları kültürel anlamda etkilemişlerdir.