Gazeteciliğin Kısa Tarihi

İlk gazeteler baskı makinesinin keşfinden sonra 16’ncı Yüzyılın ikinci yarısında yayınlanmaya başlandı. Daha önceleri eskiçağ insanları haber ve bilgileri kaydetmek ve yaymak için çok basit araçlar kullanırlardı.

Eski Mısırlılar ve daha sonraları Babilliler zamanında önemli olayları günü gününe kaydeden devlet kâtipleri vardı.

M.S. 1500 yıllarında Çinliler İmparatorluk Günlüğü adıyla el yazması bir gazete çıkardılar. Romalılar da, kanunları, senato kararlarını, mahkeme duruşmalarını ve önemli olayları halka bildirmek amacıyla gazete tipinde bazı resmi yayınlarda bulunmuşlardı.

Batı Roma İmparatorluğu’nun yıkılmasından 15’nci Yüzyıla kadar uzun bir süre gazeteciliğin adı sanı unutuldu. 15’nci Yüzyılda Avrupa’da yavaş yavaş bir Haber Endüstrisi meydana gelmeye başladı. Bu haberler devlet görevlilerinin kendi çevrelerinde topladıkları bilgilerden, tüccarlarla, hacılarla, askerlerle yapılan konuşmalardan meydana geliyordu. Bu haberlerin kâtipleri  tarafından birçok kopyası çıkartılarak abone olanlara ve halka satılıyordu. Gazeteciliğin ataları  olan bu yayınlar Venedik’te, o çağın Venedik parası olan 1 gazetta karşılığında satılıyordu. İşte bundan sonradır ki haber yayan basılı şeylere gazete adı verilmeye başlandı.

1465 yılına doğru makine basması ilk gazetelerin ortaya çıktığı görülür. Dört veya sekiz sayfa olan bu gazeteler dini, siyasi veya önemli başka olayları ele alıyor, ama daha çok bunları bu gazeteler gelişi güzel bir dille işliyorlardı. O çağda bu gazeteler özel ufaklar tarafından dağıtılırdı. Bu yüzden halk kendilerine Posta adını taktı. Ancak bunlar düzgün aralıklarla yayınlanamıyordu.

1626’da Londra’da The Weekly News  adıyla ilk İngiliz haftalık gazetesi çıkmaya başladı.

Fransa’da kralın özel hekimi  ve tarihçi olan Theophraste Renaudot 1631 yılında Gazette de France adıyla ilk Fransız gazetesini çıkardı.

17’nci ve 18’nci Yüzyıllarda haftalık gazeteler bütün Avrupa ve Amerika’da yayıldı. Artık gazetecilik başlı başına bir meslek durumunu almıştı. İlk günlük gazete 1704 yılında Londra’da yayınlanmaya başlandı: Daily Courant(Günlük Posta) . Ünlü Times gazetesi ise 1788 yılında kuruldu.

Fransız ihtilâli, modern gazeteciliğin de doğmasına yol açtı. Krallık yönetiminin devrilmesiyle düzenli ve çabuk haber yetiştirme çığırı da açılmıştı. Gazeteler o çağa kadar kaçınılmış olan bir konuyu ele almaktan çekinmiyorlardı: bu, politikaydı. Siyasi gazetecilik bütün halk sınıflarında gazete okuma hevesinin hızla yayılmasını sağladı.

1805 yılında da İngiltere’de yine  Courrier ( Posta ) adıyla ilk akşam gazetesi çıkmaya başladı.

Gazete baskısı tekniği de bunlara paralel olarak gelişiyordu. Times gazetesi 1814’te  buharlı makineler kullanmaya başladı. 1846’da Amerika’da rotatif makinesi yapıldı.

 

Türkiye’de Yayınlanan İlk Türkçe Gazeteler

Türkiye’de yayınlanan ilk Türkçe gazete 11 Kasım 1831’de Padişah Mahmut II’nin emriyle çıkarılmaya başlanan Takvim-i Vekayi dir. Bu gazetede haberlerden ayrı olarak makaleler, çeviriler de yayınlanıyordu.

1 Ağustos 1840’ta İstanbul’da yayınlanmaya başlanan ikinci Türkçe gazeteyi William Churchill adında bir İngiliz çıkarıyordu.

Özel teşebbüs olarak Türk’ler tarafından ilk Türkçe gazete ise ilk sayısı 21 Ekim 1860’ta çıkan Tercüman-ı Ahval idi. Bu gazeteyi Şinasi ve Agâh Efendiler yönetiyordu. Daha sonraları 27 Haziran 1862’de Tasvir-i Efkâr yayınlanmaya başlandı.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>