Liseler İçin Osmanlı Tarihi – 4

Orhan Bey Döneminin Siyasî Olayları

Orhan Bey , 1320 yılında babasına vekâleten beyliğin yönetimini ele almıştı. 1321 ‘de Mudanya gibi önemli bir iskeleyi ele geçirmekle, başarı yolunda ilk adımı atmış oldu. Osman Bey’in ölümünden sonra, yerine Orhan Bey geçti (1326). Orhan Bey, babasının Bizans’a karşı yürüttüğü yayılma siyasetini aynen de­vam ettirdi. Orhan Bey döneminin başlıca önemli siyasal olayları şunlardır:

a) Bursa’nın Fethi (1326)

Bursa, 1315 yılından itibaren, yakınına yapılan kalelerle âdeta kuşatma altına alınmıştı. Orhan Bey, 1326’da önemli bir kuvvetle Bursa üzerine yürüdü. Bursa, dört bir yandan kuşatıldı. Hiçbir yerden yardım alma umudu kalmayan tekfur, şehri teslim etmek zorunda kaldı. Şehir halkına büyük hoşgörü gösterildi.. İsteyenlerin mallarıyla gitmelerine izin verildi. Bursa’nın fethinden sonra, beyliğin merkezi bura­ya nakledildi. İpek sanayiinin merkezi durumundaki Bursa’nın fethiyle hazineye önemli bir gelir kaynağı sağlanmış oldu.

b) Pelekanon Savaşı (1329)

Bursa’nın alınmasından sonra, Akça Koca, Kara Mürsel (bk. Resim: 4) ve Ga­li Abdurrahman yönetimindeki kuvvetler, Kandıra, Karamürsel, Şamandıra ve
Kydoe kalelerini ele geçirdiler. Türk kuvvetlerinin İstanbul Boğazı’na yaklaşmaları karşısında Bizans imparatoru, topladığı kuvvetlerle Osmanlılar üzerine yürüdü. Orhan Bey, bu sırada İznik’i kuşatmış bulunuyordu. Bizans ordusunun Anadolu’ya geçtiği haberi üzerine Orhan Bey, kuşatmayı kaldırdı. Orhan Bey, Bizans ordusunu Pele- «anon’da (bu günkü Maltepe) büyük bir yenilgiye uğrattı. Savaşı kaybeden impara- rar, güçlükle İstanbul’a kaçabildi.

c) İznik’in Fethi

Pelekanon zaferinden sonra Orhan Bey, İznik’i yeniden kuşattı. Yardım alma imkânı kalmayan İznik, teslim oldu (1329). Bursa’da olduğu gibi, İznik halkına da, isteyenlerin kalabileceği, isteyenlerin mallarıyla birlikte gidebileceği bildirildi.
İznik’in fethinden hemen sonra Gemlik ve 1337 yılında İzmit fethedildi.

d) Karesioğullarının Osmanlı Topraklarına Katılması

1345 yılında Karesioğulları, karışıklık içinde bulunuyordu. Karesi Beyin ölümün­den sonra, yerine oğlu Demirhan Bey geçmişti. Ancak, kardeşi Dursun Bey, buna karşı çıktı ve Osmanlılara sığındı. Dursun Bey, kardeşinin yerine geçmek amacıyla Orhan Bey den yardım istedi. Bu durum üzerine Orhan Bey, Karesi seferine çıktı. Bergama kalesi kuşatıldı. Buradaki mücadelede Dursun Bey, hayatını kaybetti. Tes­lim olan Demirhan Bey, Bursa’ya gönderildi. Balıkesir, Manyas ve Kapıdağı yöreleri Osmanlı topraklarına katıldı.
Osmanlılar, Karesioğullarının denizcilik alanındaki tecrübelerinden yararlanarak Rumeli’ye geçtiler. Karesi beylerinden Hacı İlbeyi, Evrenuz Bey, Ece Halil ve Ga­zi Fâzıl Bey, Osmanlı hizmetine girdiler.

e) Türklerin Rumeli’ye Geçişi (1353)

Bizans İmparatoru III. Andronikos un 1341’de ölümü üzerine, küçük yaştaki oğ­lu Yuannis, Kantakuzenos’un vesayeti altında imparator ilân edilmişti. Bir süre sonra Bizans tahtını ele geçirmek isteyen Kantakuzenos (Kantakuzen), Orhan Beyden yar­dım istedi. Orhan Bey, bu durumun, Türklerin Rumeli’ye geçişini kolaylaştıracağını düşünürek, Kantakuzenos’un istediği yardımı gönderdi. Kantakuzenos, Orhan Bey’in gönderdiği kuvvetlerle rakiplerini yenilgiye uğrattığı gibi, kızını da Orhan Bey’e vererek, aradaki bağları güçlendirmeye çalıştı.
Kantakuzenos, bundan sonra da, güç durumda kaldıkça Orhan Bey den yardım istedi. Kantakuzenos, Türk kuvvetlerinden sürekli yararlanabilmek amacıyla Bolayır yakınındaki Çimpe (Çimbi) kalesini Türklere askerî bir üs olarak verdi. 1353 seferi (bk. Resim: 5) sonunda Süleyman Paşa, Anadolu’ya dönerken Çimpe’de kuvvet bı­raktı. Böylece, Rumeli’deki fetihler için önemli bir üs sağlanmış oldu.

f) Rumeli’nin Fethi

Türk kuvvetlerinin Çimpe ye yerleşmesinden bir süre sonra, Orhan Bey’in büyük oğlu Süleyman Paşa, Gelibolu’yu fethetti. Bunu takiben Bolayır, Tekirdağ, Keşan ve Malkara ele geçirildi (bk. Harita: 2). İstanbul-Edirne yolunu kesmek ve Karadeniz’e ulaşabilmek için Burgaz ve Çorlu alındı. Süleyman Paşa ile birlikte, Lala Şahin Paşa, Hacı İlbeyi, Evrenuz Bey, Gazi Fâzıl Bey ve Yakup Ece Bey, Rumeli’nin fethini gerçek­leştirdiler. Fethedilen yerlere, Anadolu’dan getirilen Türk aileleri yerleştirilmeye baş­landı.
Doğu Trakya’da faaliyette bulunan Süleyman Paşa’nın, 1358 yılında bir av sıra­sında ölümünden sonra Orhan Bey’in küçük oğlu Murat Bey, Rumeli’deki fetihlere devam etti. 1361 yılında Edime fethedildi. 1362 yılında Orhan Beyin ölümünden sonra, yerine oğlu Murat Bey geçti.
Orhan Bey, gerçekleştirdiği büyük hizmetler nedeniyle, bir bakıma Osmanlı Dev- leti’nin gerçek kurucusu olarak kabul edilir. İlk Osmanlı devlet teşkilâtı, Orhan Bey zamanında kurulmuştur.

Liseler İçin Osmanlı Tarihi Kitabı – Kemal Kara

Kaynak Göstermeden Sitenizde Kullanmayınız Lütfen.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>