Liseler İçin Osmanlı Tarihi – 7

ANADOLU’DA SİYASÎ BİRLİĞİN KURULMASI

1. Murat Döneminde Anadolu’daki Faaliyetler

I. Murat, hükümdar olduktan sonra ilk seferini Ankara üzerine yaptı. 1354 yılın­da Süleyman Paşa tarafından alınan Ankara’da, güçlü bir Ahi teşkilâtı vardı. Karama- noğullarının teşvikiyle isyan eden Ahiler, Osmanlı kuvvetlerini buradan çıkararak, şehri ele geçirmişlerdi. I. Murat, Anadolu beylerine karşı bir güç gösterisi olarak, An­kara önlerine gelip, şehri ikinci defa aldı.

a) Anadolu Beylikleriyle İlişkiler

1. Murat, Balkanlar’da Osmanlı egemenliğini sağlamlaştırırken, Anadolu beylikle­rini de topraklarına katma amacı içindeydi. Bunu gerçekleştirme yolunda ise, çatış­maya girmekten çok, barışçı bir siyaset izliyordu. Bu sırada Germiyanoğulları, Kara- manoğullarının tehdidi altında bulunuyorlardı. Germiyanoğlu Süleyman Şah, bu tehdit karşısında Osmanlılara yaklaşma ihtiyacı duydu. Bu amaçla da, kızını, 1. Mu­rat’ın oğlu Yıldırım Bayezid’e verdi. Aynı zamanda kızının çeyizi olarak Kütahya, Tav­şanlı, Emet ve Simav’ı Osmanlılara bıraktı (1381). Bir yıl sonra da Hamitoğulların- dan, Akşehir, Yalvaç, Beyşehir, Seydişehir ve İsparta para karşılığı alındı.

b) Osmanlı-Karaman Savaşı

Karamanoğulları, kendilerini Selçukluların mirasçısı olarak görmekteydiler. Bu nedenle Osmanlıların Anadolu’da genişlemeleri, Karamanoğullarının siyasetine uy­gun değildi. İki taraf arasındaki rekabete rağmen I. Murat, kızı Nefise Sultan’ı Kara- manoğlu beyi Alâeddin Ali Bey ile evlendirdi. I. Murat’ın amacı, kurulacak bu akraba­lık sayesinde Rumeli’de fetihlere devam ederken, Karamanoğullarından bir saldırı gelmesini önlemekti. Ancak, bu akrabalık da, Karamanoğullarının Osmanlılara kar­şı olan düşmanlığını önleyemedi.
I. Murat’ın Rumeli’de meşgul olmasından yararlanan Alâeddin Ali Bey, 1386’da Osmanlı topraklarına saldırarak, bazı yerleri işgal etti. Bu durum üzerine I. Murat, Ka­ramanoğulları üzerine sefere çıktı. Konya civarında yapılan savaşı Osmanlılar kazan-: 1387). Savaşı kaybeden Alâeddin Ali Bey, af dileyince bağışlandı ve beyliğinin devamina izin verildi.

2- Yıldırım Bayezid Döneminde Anadolu’daki Faaliyetler

a) Batı Anadolu’daki Beyliklerin Ortadan Kaldırılması

I. Murat’ın Kosova’da şehit olduğu haberi Anadolu’ya gelince, Anadolu beylikle-
– bu durumdan yararlanmak istediler. Karaman, Aydın, Saruhan, Menteşe ve Ha- ~ toğulları Osmanlı topraklarına saldırdılar.
Yıldırım Bayezid, bu sırada Rumeli’de bulunuyordu. Rumeli’deki sınırları güven z tına alan Yıldırım Bayezid, Anadolu’ya geçti: Candaroğullan, Osmanlılara sadık -alarak, Yıldırım Bayezid’in yanında yer aldı. Yıldırım Bayezid, önce Germiyanoğulla- r jzerine yürüdü. II. Yakup Bey, ele geçirilerek hapsedildi ve beyliğine son verildi.
– .dınoğlu İsa Bey, karşı koyamayarak teslim oldu. Bunu takiben Menteşeogullan .e Saruhanogullanna son verildi (1390). Aynı yıl içinde, Bizans’ın Anadolu’daki son şehri olan Alaşehir de Osmanlı topraklarına katıldı. 1392’de Antalya alınarak, Hamitoğullan Beyliği’ne son verildi.

b) Karamanoğulları Beyliği’ne Son Verilmesi

Karamanoğullarının, Osmanlılara karşı düşmanca hareketlerinin devamı üzeri­ce, Yıldırım Bayezid, 1391’de sefere çıktı. Osmanlı ordusu karşısında tutunamayaca- nı anlayan Karamanoğlu Alâeddin Ali Bey kaçtı. Bu tarihlerde Sivas, Tokat, Kayse- -i dolaylarında Kadı Burhaneddin Devleti bulunuyordu. Kayseri Kadısı Şemseddin ‘ehmet Efendi’nin oğlu olan Kadı Ahmet Burhaneddin, 1981’de Eretna Devleti’ne son vererek, Kadı Burhaneddin Devleti’ni kurmuştu. Alâeddin Ali Bey, Osmanlılara
– arşı Kadı Ahmet Burhaneddin’den yardım istemişti. Ancak, Alâeddin Ali Bey, Kadı nhmet Burhaneddin’den istediği yardımı alamayınca barış istedi. Bazı şehirleri Os­manlılara bırakması ve bir daha Osmanlı topraklarına saldırmaması koşuluyla barış yapıldı.
Niğbolu Savaşı sırasında Karamanoğulları, yeniden Osmanlı topraklarına saldır­dı. Niğbolu zaferinden sonra Anadolu’ya geçen Yıldırım Bayezid, Alâeddin Ali Bey’in anlaşma teklifini kabul etmedi. 1397’de yapılan savaşı kazanan Yıldırım Bayezid, Alâ­eddin Ali Bey’i idam ettirerek, Karamanoğullarına son verdi.

c) Candaroğullan ve Kadı Burhaneddin Devleti Topraklarının Alınması

Yıldırım Bayezid, 1392’de Kastamonu’yu alarak, Candaroğullan Beyliği’nin Kas­tamonu koluna son verdi. Bu başarı sonucu, Kızılırmak ve Yeşilırmak yöresindeki yerli emirle^ Osmanlı egemenliğini tanıdılar. Anadolu’daki bu yeni siyasî gelişmeler,di (1387). Savaşı kaybeden Alâeddin Ali Bey, af dileyince bağışlandı ve beyliğinin de­vamına izin verildi.

d) Malatya ve Elbistan’ın Alınması

Yıldırım Bayezid (bk. Resim: 9), 1399’da Memlüklere ait olan Malatya’yı aldı. Ar­kasından, Dulkadiroğulları Beyliği’nin merkezi Elbistan’ı ele geçirdi. Malatya ve Elbis­tan’ın alınması, Osmanlılar ile Memlüklerin arasını açtı. Timur’un Anadolu’ya girme­ye hazırlandığı bir sırada, Memlükler gibi kuvvetli bir dostun kaybedilmesi, Osmanlı­lar için iyi olmadı.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

2 Yorum Yapıldı

  1. hebun

    25 Eylül 2012 at 19:45

    teşekkürlerrrrrrrrrrrrrrr:)))))))

  2. mertkan

    21 Nisan 2011 at 17:54

    teşekkür ederim ama biraz daha kaynak verirseniz sevinirim.