Liseler İçin Osmanlı Tarihi – 8

Ankara Savaşı’nın Sebepleri

1370 yılında Belh şehrinde hükümdar ilân edilen Timur, kısa zamanda İran, Kaf­kasya, Irak ve Azerbaycan’ı olarak, Osmanlı Devleti’nin sınırlarına iyice yaklaşmıştı.
Yıldırım Bayezid’in, Anadolu Türk birliğini kurmak amacıyla beylikleri ortadan kal­dırması, Kadı Burhaneddin Devleti topraklarıyla Malatya’yı alması, Osmanlılar ile Ti­mur Devleti’ni komşu hâle getirmişti. Çin üzerine sefere çıkmayı düşünen Timur, ge­ride Osmanlılar ve Memlükler gibi güçlü devletler bırakmak istemiyordu.
Timur, 1393-1394 yıllarında, Anadolu’nun doğusunda ve Irak’ta faaliyette bu- unduğu sırada, Anadolu beylikleriyle temas kurarak, onları itaate çağırmış ve ço­ğundan olumlu cevap almıştı. 1399 yılında Osmanlıların, Malatya ve Ebistan’ı alma- arı, Memlükler ile aralarının açılmasına sebep olmuştu. Bu durumu yakından izle­yen Timur, her iki düşmanını ortadan kaldırmak için zamanın geldiğine karar verdi. 1400 yılında Azerbaycan’da kışlayan Timur’un yanına gelen Anadolu beyleri, bağlı- ıklarını bildirip, Anadolu’ya sefer için Timur’u kışkırtmaya başladılar. Bu arada Ti­mur’un önünden kaçan Karakoyunlu hükümdarı Kara Yusuf ile Celâyirli hükümda- – Ahmet Celâyir de, Yıldırım Bayezid’e sığınmışlardı. Timur, bu iki hükümdarın -cendisine teslim edilmesini istedi. Yıldırım Bayezid, bunu kabul etmedi. Bu olay, Yıl­dırım Bayezid ile savaşmak amacında olan Timur için yeterli bir sebep oldu. İki hü­kümdar arasında sert mektuplar yazıldı.
Timur, 1400 yılında Anadolu’ya girdi ve Sivas’ı aldı. Timur’un Sivas’a geldiğini Dğrenen Yıldırım Bayezid, hazırlıksız olduğundan karşılık veremedi. Kayseri’ye gele- -ek durumu inceledi ve savaşı kendi topraklarında kabul etmeyi uygun gördü. Yıldırım Bayezid, bu seferi sırasında Sivas’a karşılık, Timur’un elinde bulunan Erzincan ve Kemah’ı aldı. Erzincan valisi Mutaharten’i rehin alarak Bursa’ya götürdü. Böylece M Türk hükümdarının arası iyice açıldı.
Başta, Sadrazam Çandarlızade Ali Paşa olmak üzere, devlet adamlarının ço­ğu, savaşa karşıydılar. Bunlar, Yıldırım Bayezid’i anlaşma ortamı yaratacak bir mektup göndermeye ikna ettiler. Ancak, Timur’un anlaşmaya niyeti yoktu. Son olarak, Yıldırım Bayezid’den şu isteklerde bulundu:
1 – Kemah Kalesi’nin Mutaharten’e verilmesi,
2- Şehzadelerden birinin kendi yanına gönderilmesi,
3- Bağlılık işareti olarak kendisine gönderilecek olan külâh ile kemerin kabul edil­mesi,
4- Anadolu beylerinden alınan yerlerin eski sahiplerine verilmesi,
5- Kara Yusuf un ve Ahmet Celâyir’in teslim edilmesi,
6- Timur adına hutbe okutulması ve para bastırılması.
Görüldüğü savaşa sebep olan olayların başında Timur’un anlaşma kabul etmez tutumu gelmektedir. Timur’un çocukları arasında, Yıldırım Bayezid’in nayran-
lau olduğu ajbi, Hristiyan dünyası ile sürekli savaşan böyle bir hükümdarla savaşıl-
masını istemeyenler de vardı.

b) Ankara Savaşı

1402 yılında, Timur (bk. Resim: 10), Anadolu’ya girince, Yıldırım Bayezid hareke­te geçti. Osmanlı orduları Ankara önlerine geldiğinde, Timur da Sivas’a yürüdü. Yıl­dırım Bayezid, Timur’un Sivas’ta olduğunu öğrenince, savaşı Akdağmadeni yöresin­de yapmak istedi. Burada, genellikle ağır süvariye sahip olan Timur’un başarılı olma şansı azdı.
Timur, Sivas ve Tokat yöresinde savaşmanın tehlikeli olduğunu görünce, Kayse- ri ye geldi. Rahatça savaş yapabilecek meydan bulması gerekiyordu. Orta Anadolu’da ilerleyerek, Ankara ya geldi ve şehri kuşattı. Yıldırım Bayezid de, Timur’u izleyerek Ankara önlerine vardı. Yıldırım Bayezid, Timur’u zor bir durumda yakaladı. Şeh­zadeler ve kumandanlar, hemen hücuma geçilmesini istedilerse de, Yıldırım Baye­zid, mertçe savaşmak istedi ve Timur’un bu güç durumundan yararlanmak yoluna
gitmedi.
İki ordu, Ankara’nın Çubuk ovasında karşılaştı. Savaşın ilk anlarında Osmanlı kuvvetleri duruma hâkimdiler. Timur, zor anlar geçirmeye başlamıştı. Ancak, savaşın ilerleyen saatlerinde, Karatatarlar ile Anadolu tımarlı sipahilerinin ihanet etmesi sonucu, Osmanlı ordusu çözülmeye başladı. Yıldırım Bayezid, geri çekilme önerisini kabul etmedi. Çandarlızade Ali Paşa, Şehzade Süleyman Çelebi ile birlikte savaş meydanını terk ederek Bursa’ya geldi. Mehmet Çelebi de, kuvvetleriyle savaştan çekildi.
Çataltepe’ye çekilen Yıldırım Bayezid, yanındaki az bir kuvvetle mücadele ediyordu. Karanlık bastığında, ismine yakışır bir sürat ve cesaretle etrafındaki kuşatmayı yarmaya başladı. Bu sırada atı bir taşa çarparak yuvarlandı. Arkadan gelen Tımur’un askerleri Yıldırım Bayezid’i yakalayarak esir aldılar (1402).
Timur, Ankara Savaşı’ndan sonra Kütahya’ya geldi. Karaman, Germiyan, Aydın, Saruhan, Menteşe ve Hamitoğulları beyliklerini yeniden kurdu. Kütahya’dan sonra Ege sahillerine inen Timur, İzmir’i aldı. Sekiz ay Anadolu’da kalan Timur, gittiği her «ere Yıldırım Bayezid’i de götürdü. Son derece gururlu bir insan olan Yıldırım Baye- 11 esarete dayanamadı. Akşehir’e geldiklerinde hastalanan Yıldırım Bayezid, bura- za vefat etti (1403). Timur, ülkesine döndükten sonra çıktığı Çin seferinde, yolda hastalandı ve Otran şehrinde vefat etti (1405).

c) Ankara Savaşının Sonuçları

Ankara Savaşı, Osmanlılar için yıkım olmuş ve çok acı sonuçlar vermiştir. Bu savaşın sonunda,
1 – Balkanlarda toprak kaybedildi ve savunma durumuna geçildi. Arnavutluk bo­şaltıldı.
2- Yıldırım Bayezid zamanında çökmesi beklenen Bizans, bu savaştan sonra bi­raz daha yaşama şansı buldu.
3- Timur’un geri çekilmesinden sonra, Yıldırım Bayezid’in çocukları arasında taht kavgaları başladı.
4- Karesioğulları ve Eşrefoğulları hariç olmak üzere, Anadolu beyliklerinin yeni­den kurulmasıyla, Anadolu Türk birliği bozuldu.
5- Timur’un çekilmesinden sonra, Anadolu’nun doğusunda güçlenen Akkoyunlular, Osmanlıları tehdit etmeye başladılar.

Liseler İçin Osmanlı Tarihi Kitabı – Kemal Kara

Kaynak Göstermeden Sitenizde Kullanmayın Lütfen

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>