TL Değer Kaybederse Ne Olur ?

Dolar, TL karşında 20.08.2015 tarihinde yani bugün, 3 TL psikolojik sınırını aştı. Doların neden yükseldiğini kısaca özetler isek; son zamanlardaki terör vakaları, koalisyon hükümetinin kurulamaması, TCMB’nın kötü gidişata dur diyecek tedbirleri alması beklenirken piyasaları hayal kırıklığına uğratması, siyasi belirsizlik ve FED’in faiz artışına gideceği söylentileri doların ateşini harladı diyebiliriz.

Neyse biz gelelim TL’nin değer kaybetmesinin vatandaşa etkisine; ” Dolar kuru yükseliyorsa bize ne ? Dolar ile işi olan düşünsün ! ” Maalesef bu tarz bir bakış açısı doğru değil. Çünkü TL’nin dövizler karşısında değer kaybetmesi cebinde TL olanı etkiliyor; cebinde dolar olanı etkiliyor;  cebinde altın olanı etkiliyor;  cebinde hisse senedi olanı etkiliyor; ticaret yapanı etkiliyor; alışveriş yapanı etkiliyor; borçluyu etkiliyor; alacaklıyı etkiliyor; yani cebinde parası olanı etkiliyor; olmayanı etkiliyor; nefes alanı etkiliyor; nefes almayanı etkili… yok o kadar da değil 😀 Aslında şu anki felsefeyi derinleştirirsek belki etkiler.

Neyse şimdi gelelim TL’nin düşmesinin bizlere etkilerine;

Türkiye, büyük bir ithalat ve ihracat ülkesidir. Bu da Türkiye’nin küresel ekonomiye sıkı sıkıya bağımlı olduğu anlamına gelir. Küresel ekonomi ne ile dönüyor ? Tabi en başta dolar (USD).  Dün 50 dolara aldığınız bir ürünü bugün (yani kur yükselince) belki 75 dolara alıyor olacaksınız. Nasıl ? Diyelim ki dün 50 USD = 100 TRY (TL’nin uluslararası kodu) idi. Bugün 50 USD = 150 TRY olsun. Dün 150 TRY = 75 USD değil miydi ? Bugün ise 150 TRY = 50 USD. Yani sen 50 dolarlık bir ürüne bugün dünün şartlarına göre 75 dolar ödeyeceksin.

Olayı daha iyi anlayabilmek için GSYH ve kişi başına düşen milli gelir çerçevesinden bakalım. Öncelikle GSYİH ve milli gelir nedir ?

GSYİH (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla): Bir ülkenin sınırları içesinde belirli bir zaman diliminde üretilen mal ve hizmetlerin tümünün para cinsinden değerini gösteren sayıdır.

GSMH (Gayri Safi Milli Hasıla): GSYİH ile neredeyse aynıdır. Tek bir fark vardır. Ülkedeki yabancıların gelirleri sayıya eklenmez. Ama buna karşın yurt dışındaki vatandaşların gelirleri eklenir.

Kişi Başına Düşen (KBD) Milli Gelir:  Temel iki çeşit kişi başına düşen milli gelir cinsi vardır. GSYİH’nın nüfusa bölümü ile kişi başına düşen GSYİH ve GSMH’nın nüfusa bölümü ile de kişi başına düşen GSMH elde edilir.

TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) verilerine göre 2014 yılında kişi başına düşen GSYİH 10404 USD idi. Dolar yükselince KBD GSYİH düşüyor. Neden ? Çünkü dünkü maaşımız ile 10404 dolar alabiliyorken bugün dolar yükseldiği için maaşımız 10404 $ etmiyor.

” Dolar kuru yükseliyorsa bize ne ? Dolar ile işi olan düşünsün ! ” sözünü hatırlayalım. Aslına bakarsanız, dolar yükselince dolarla işi olan adam kaybetmiyor dolarla işi olmayan adam kaybediyor. Çünkü mali dolarla aldığı için dolar yükselince fiyatı yükseltiyor. Hatta fiyata eklediği dünkü kar payını da dolar yükseldiği için yükseltiyor. Adam daha çok kar ediyor. Kısacası doların yükselmesi en çok dolarla işi olmayan adamı etkiliyor. Yani zengin daha zengin, fakir daha fakir oluyor.

TL değer kaybedince alım gücümüz azaldı. Bundan dolayı da KBD GSYİH düştü. ” Peki herkes kaybetmesi gerekmiyor muydu ? ” Evet uzun vadede herkes kaybetti, kısa vadede ise sadece sabit gelirli kaybetti. Aslında kişi başına düşen GSYİH pek önemli bir sayı değil. Bunu bir örnekle anlatalım. Örneğin nüfusu 10 olan bir ülke olsun. 2 kişinin geliri yıllık 20şer bin dolar ve diğer 8 kişinin yıllık geliri biner dolar olsun. Ülkenin toplam GSYİH 48 bin $ olur. KBD GSYİH = 48000 / 10 = 4800 $. Ama 8 kişinin 1000 $ geliri vardı. Yani önemli olan gelir dağılımındaki adalettir.

Aslında Türkiye’nin gelişememesinin en büyük sebebi dolar değil gelir dağılımındaki eşitsizlik. Öyle ki Türkiye’de vatandaş asgari ücretle çalışsın ama kaymağı bir avuç zengin yesin. Bu kaymağı bankalara yatırıp faizi ile krallar gibi yaşasın. Bu bankaların sahipleri emperyalist güçler bankadaki paralarımızı işletip yeni işler kursunlar, kendi genç girişimcilerine finansal dayanak olsunlar bu sayede ülkeleri gelişsin.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

2 Yorum Yapıldı

  1. Kürşad ALTAN

    22 Nisan 2016 at 23:22

    Doların yükselmesi veya TL’nin değer kaybetmesine birde farklı açıdan bakacak olursak şunları söyleyebiliriz. Şuan Türkiye üreticisi yurt içi pazara ağırlık vermekte ve yurt dışına çalışma gayreti içine ne yazık ki yeteri kadar girmemekte. İhracat kalemlerimize baktığımızda bunlar açıkça görülüyor. İhracat saydığımız bir çok kalemin içerisinde ithal ürünler bir hayli fazla. Eğer dolar yükselir TL değer kaybederse yerli üretici yurt dışına mal satabilmek adına daha girişken olacaktır. Daha çok yerli mal kullanıp daha çok dışa satışa yönlenen üreticiler sayesinde Türkiye cari açığını kapatmaya başlar. Böylece milletimizin cebinde ki para artar. Dolayısıyla euro veya doların karşısında ki değerimizden ziyade karlılık önemli. Eğer kar eden ülke konumuna geçersek doların 5 lira olması bizi etkilemeyecektir. Çünkü alım gücümüz artacak şuan 1 dolar ödemeye zorlanırken 2 dolara ucuz gözüyle bakar hale geleceğiz.