TSK ve Türkiye’nin Yaptığı Savaşlar

Türkiye Cumhuriyeti devletinin en başta gelen silahlı gücüdür. TSK, Türk vatanını dıştan gelebilecek her türlü tehlikeye karşı korumak için her an hazırda bekler. Acil ve özel durumlarda ise içteki hadiselerde de görev alır. Mevzubahis iç güvenlik olunca İçişleri Bakanlığı’na bağlı Jandarma ve Sahil Güvenlik birimi de seferberlik durumunda TSK’nın emrine giren alt birimlerindedir. TSK, silah kuşanma ve yaptırım yetkilerini anayasadan alır. Teşkilat 3 ana birimden oluşur. Kara Kuvvetleri, Deniz Kuvvetler, Hava Kuvvetleri; Seferberlik durumunda orduya katılan ve barış zamanında ise içişlerinde görev yapan Jandarma ve Sahil Güvenlik birimlerini de unutmamak gerekir. Silahlı teşkilatın başkomutanlığını devlet başkanı olan cumhurbaşkanı yapar. Sonrasından yetki, Başbakanın emrindeki savunma bakanında ve bir alt yetki merciine indiğimizde ise karargahın başında bulunan genel kurmay başkanındadır.

Türk Ordu Teşkilatı’nın kuruluş tarihi İmparator Mete’nin tarihteki ilk 10’lu sisteme dayalı düzenli orduyu kurması olan M.Ö. 209 yılı olarak kabul edilir. Modern TSK ise 3 Mayıs 1920 tarihinde kurulmuştur.

Türkiye’nin 18 Şubat 1952 tarihinde NATO’ya katılmasıyla TSK bir NATO gücü oldu. Türk ordusu gerek BM öncülüğünde gerekse solo olarak cumhuriyet tarihinde 3 savaşa katılmıştır. Birçok gerginlik, kriz ile anılmıştır.

 

Türkiye Kurtuluş Savaşı

kurtulus-savasi-tablo

Osmanlı’nın I. Dünya Savaşı’ndan mağlup çıkması sonucunu, ülke topraklarının İtilaf Devletlerince işgali izledi. Türk ordusu silahsızlandırıldı. Türk ordusunun dağıtılması İtilaf güçlerinin sivil halk üzerinde teröristçe faaliyetler gütmesine zemin hazırladı. İstanbul’un işgal edilmesi ve devlet yöneticilerinin yabancı güçlerin boyunduruğuna girmesi veya göz altında tutulması yeni bir hükümetin kurulması ihtiyacını doğurdu. Bunun sonucu olarak 1920 tarihinde Ankara’da millet meclisi kuruldu. Meclis ve Ankara hükümeti bölgesel çaptaki işgalcilere karşı verilen mücadeleyi organize ederek direnişi milli boyutlara taşıdı ve Kurtuluş Savaşı başlamış oldu. İstiklal Harbi olarak da anılan Kurtuluş Harbi, modern Türk Silahlı Kuvvetleri’nin giriştiği ilk savaştır. Savaş, 1 Ekim 1922’de imzalanan Mudanya Mütarekesi ile fiilen sona ermiştir. Savaşın resmi bitiş tarihi ise 24 Temmuz 1923 Lozan Anlaşması’dır.

 

II. Dünya Savaşı

wwii-turkiye

Tarihin gördüğü en kanlı savaş olan II. Dünya Savaşı, Almanya’nın 1 Eylül 1939 tarihinde Polonya’ya girişi ile başlamıştır. Savaş fiilen 15 Ağustos 1945’de bitmiş Türkiye ise savaşa 23 Şubat 1945 tarihinde katılmıştır. Ancak Türkiye ve TSK  hiçbir zaman II. Dünya Savaşı’na fiilen katılmamıştır. Türkiye 1939’da İngiltere ve Fransa ile ittifak anlaması imzalamıştır. Bu sebeple Türkiye sürekli olarak savaşın içine çekilmek istenmiştir. Türkiye ise savaşın son evresine kadar ekonomik sıkıntıları bahane göstererek tarafsızlığını korumuştur.

nazi-istilasi
Nazi Almanyası savaşın ilk yarısında neredeyse tüm Avrupa’yı istila etti.

Ancak Müttefiklerin NATO’ya giriş için Mihver Devletlere savaş ilan edilmesini şart koşmaları nedeniyle Türkiye 23 Şubat 1945 günü Mihver güçlerine savaş ilan etti. Türkiye’nin savaş ilan ettiği ülkeler Almanya ve Japonya ile hiç sıcak temasta bulunulmadı. Ama savaş ilanı fiili olmasa da resmi olarak Türkiye’yi II. Dünya Savaşı’na dahil etmiş oldu.

atom-bombasi-wwii
II. Dünya Savaşı, tarihe ilk nükleer silah kullanılan savaş olarak geçti.

 

Kore Savaşı  1950 – 1953

kunuri-zaferi-2-aralik-yeni-sabah-gazetesi

Türkiye’nin NATO’ya girişini hızlandırmak için TSK’nın BM kuvvetlerine katılıp Kore’de, 1950 yılında giriştiği savaştır. II. Dünya Savaşı’nın ardından iki kutuplu bir politik dünya doğdu. Ve Soğuk Savaş yılları başladı. Kore Savaşı da Soğuk Savaş’ın ilk sıcak çatışmasıdır. Kore yarımadasındaki Kuzey ile Güney’in savaşına ABD’nin müdahalesi Çin’i savaş alanına çekti. Böylelikle Kore Savaşı uluslararası boyuta taşınmış oldu. II. Dünya Savaşı’ndan sonra Sovyetlerin Türkiye’den toprak ve üs istemesi de Türkiye’nin batı bloğuna kaymasına neden oldu. NATO’da yer bulmak isteyen Türkiye de ABD’nin isteği üzere ABD’li komutanların yönetimindeki Kore BM kuvvetlerine, TSK bünyesindeki bir tugay büyüklüğündeki askeri birliği gönderdi.

kore-savasi-manset
Türkiye Kore’ye (yaklaşık) toplam 5450 personel gönderdi.

 

nato-atlantik-pakti-imza
Türkiye 18 Şubat 1952 tarihinde NATO’ya katıldı.

 

Kıbrıs Harekatı (Atilla Operasyonu)

turk-tanki-lefkosada

Osmanlı Kıbrıs Adası’nı 1878 yılında 50 yıllığına Birleşik Krallık’a kiraladı. Kiralama sözleşmesi 1928 yılında sona erecekti. Ancak 1920’de adadaki Rumlar Kıbrıs’ı Yunanistan’a bağlamak istiyorlardı. Kıbrıs’taki İngiliz birliklerini de adadan atmak için harekete geçtiler. İngilizler adadaki  Ağrotur ve Dikelya üsleri hariç diğer topraklarını  1960’da kurulan  Kıbrıs Cumhuriyeti’ne bıraktı. Bağımsızlığını kazanan adadaki Rumlar yönetimde Türkleri istemiyorlardı. Rumların Türklere karşı baskı ve saldırıları tahammül edilemeyecek seviyeye gelince de Türkiye olaylara müdahale kararı aldı. TSK 20 Temmuz 1974 sabahı adaya çıkarma yaptı. Havadan ise paraşütlü birlikler indirme yaptı. TSK’nın Atilla Operasyonu olarak adlandırdığı Kıbrıs Barış Harekatı 14 Ağustos 1974’te Türk ordusunun Başkent Lefkoşa’ya girmesiyle sona erdi. Harekatın sonucu olarak Kıbrıs’ın Kuzeyinde bir Türk Yönetimi kuruldu.

kibris-baris-harekati-parasut
Türk ordusu, adaya saat 6:05’ten itibaren havadan indirme ve denizden çıkarma yaptı.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>